Prowincja Chrystusa Króla

Poziom znajomości przebogatego nauczania i inicjatyw apostolskich błogosławionego Jana Pawła II w dużym stopniu zależeć będzie od naszej determinacji. Dziedzictwo wielkiego Papieża przełomu wieków i tysiącleci jest niezwykle aktualne. Dlatego kolejne sympozjum, zorganizowane przez Instytut Teologii Apostolstwa przy współudziale pallotyńskiego Wyższego Seminarium Duchownego oraz Katedry Teologii Pozytywnej Wydziału Teologicznego UKSW, w cyklu dorocznych Dni Pallottiego w Ołtarzewie, zostało poświęcone apostolatowi ludu Bożego w nauczaniu Jana Pawła II.

Uczestnikami konferencji, a także autorami artykułów w niniejszej publikacji byli profesorowie Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dziekanem Wydziału Teologicznego, ks. prof. Stanisławem Dziekońskim na czele, a także profesorowie Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie oraz zaproszeni goście i doktoranci Instytutu Teologii Apostolstwa.

Przed rozpoczęciem konferencji wszystkich obecnych powitał gospodarz naszego domu, ks. rektor WSD dr Tomasz Skibiński, wprowadzając krótko w tematykę konferencji. Poszczególnym sesjom - zgodnie z tradycją- przewodniczyli współbracia zasłużeni dla Stowarzyszenia i kompetentni w referowanych zagadnieniach. Pierwszej sesji konferencji przewodniczył koordynator konferencji, ks. prof. UKSW dr hab. Marian Kowalczyk SAC, który zaprezentował dwóch pierwszych prelegentów oraz przewodniczył dyskusji po wygłoszonych przez nich referatach. Pierwszy referat wygłosił ks. dr Marek Chmielniak SAC, wykładowca teologii dogmatycznej i prefekt alumnów w Ołtarzewskim seminarium, a także sekretarz do spraw formacji Prowincji Zwiastowania Pańskiego SAC oraz członek Rady Sekretariatu do spraw Apostolstwa i Instytutu Pallottiego. Na pierwszej sesji konferencji swój referat wygłosił również rektor WSD w Ołtarzewie, ks. dr Tomasz Skibiński, który - specjalizując się w patrologii -poza zajęciami dydaktycznymi w naszym seminarium, pracuje na pełnym etacie jako adiunkt na Wydziale Nauk Historycznych i Społecznych UKSW. Tematyka interesujących i precyzyjnie przygotowanych referatów dotyczyła apostolstwa młodzieży w nauczaniu Jana Pawła II oraz źródeł patrystycznych adhortacji apostolskich Jana Pawła II. W dyskusji podjęto wspólne elementy obu wystąpień, zwracając szczególną uwagę na chrystocentryzm nauczania Jana Pawła II podczas Światowych Dni Młodzieży, a także na kontynuację tego nauczania przez Benedykta XVI, którąjeszcze wyraźniej widać w katechezach środowych obecnego papieża na temat Ojców Kościoła. Ksiądz rektor T. Skibiński, jako znawca literatury wczesnochrześcijańskiej, słusznie zauważył, że interesujące byłoby studium porównawcze nawiązywania przez obu papieży do dziedzictwa patrystyki, a także sposobu korzystania przez nich ze źródeł biblijnych, tak bliskich pierwszym wspólnotom chrześcijańskim. Warto w tym kontekście przywołać chrystocentryczną hermeneutykę biblijną Jana Pawła II, którą podczas jednego z dorocznych spotkań Stowarzyszenia Biblistów Polskich profesjonalnie zaprezentował, niezwykle zasłużony dla nauk biblijnych, a także dla wykazania możliwości czerpania z tekstów Pisma Świętego w apostolstwie, ks. prof. dr hab. Józef Kudasiewicz, emerytowany profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Jego artykuł otwiera naszą publikację.

Drugiej sesji konferencji przewodniczył i dyskusję prowadził rektor palo-tyńskiego seminarium, ks. dr Tomasz Skibiński. Referaty wygłosili: dyrektor Sekretariatu Fatimskiego oraz wykładowca filozofii przyrody i teorii poznania w pallotyńskim WSD, ks. dr Krzysztof Czapla SAC oraz wiceprowincjał Prowincji Chrystusa Króla SAC, wykładowca WSD i kierownik katedry hagiografii Wydziału Teologicznego UKSW, a także wicedyrektor ITA, ks. prof. UKSW dr hab. Czesław Parzyszek SAC. Tytuł referatu ks. dr. K. Czapli brzmiał: Maryjny charakter apostolskiego posługiwania Jana Pawła II w programie Wielkiej Nowenny Fatimskiej, natomiast ks. prof. Cz. Parzyszek zaprezentował Apostolat życia konsekrowanego w nauczaniu Jana Pawła II. Obaj referenci dowiedli, że przedstawianej przez siebie tematyce oddają się z ogromną pasją właściwą ich stylowi życia i apostolskiego zaangażowania. Głosy w dyskusji po referatach skoncentrowały się na potrzebie duszpasterskich aspektów kultu maryjnego w perspektywie Wielkiej Nowenny Fatimskiej, której zwieńczeniem będą obchody Jubileuszu Roku 2017. Zwrócono także uwagę na ewangelizacyjną rolę nabożeństw fatimskich w perspektywie nawrócenia świata i oczekiwanego triumfu Niepokalanego Serca Maryi. Przywołano słowa obecnego papieża Benedykta XVI, który jako prefekt Kongregacji Nauki Wiary pisał, że „serce otwarte na Boga i oczyszczone przez kontemplację jest silniejsze niż karabiny i broń wszelkiego rodzaju”. Nawiązując do referatu ks. prof. Cz. Parzyszka, zauważono, że według Jana Pawła II takie serce może posiąść tylko ten, kto upodobni swe serce do Serca Matki Najświętszej, zjednoczy się z nim i będzie je we wszystkim naśladował na wzór osób konsekrowanych, którym jest szczególnie bliski maryjny wymiar nowej ewangelizacji.

Szczytowym punktem dnia była Msza św. koncelebrowana pod przewodnictwem dziekana Wydziału Teologicznego UKSW, który z wielkim szacunkiem wspomniał zmarłego w nocy z 15 na 16 lutego 2010 roku śp. ks. prof. dr. hab. Lucjana Napoleona Baltera SAC, znakomitego profesora i wielce zasłużonego prodziekana Wydziału Teologicznego UKSW do spraw studiów niestacjonarnych. Korzystając z okazji wspomniano, że do końca kwietnia 2010 r. Ołtarzewska wspólnota odprawia za śp. ks. Lucjana Baltera Msze św. gregoriańskie. Instytut Teologii Apostolstwa wdzięczny jest śp. Księdzu Profesorowi za wszelkie dobro, jakiego doznał przez Jego posługiwanie od samego początku swego istnienia. Ksiądz Profesor troszczył się o ITA jako prodziekan i pełnomocnik Rektora UKSW do spraw studiów zaocznych (później niestacjonarnych), a także jako kurator.

W nasze dziękczynienie, i to od początku konferencji, włączyliśmy także wieloletniego sekretarza ITA, ściśle i owocnie współpracującego ze śp. ks. prof. Lucjanem Balterem, ks. dr. Kazimierza Nowaka SAC, który z końcem ubiegłego roku akademickiego (na własną prośbę) zakończył swoje niezwykle gorliwe posługiwanie, o czym napisał ksiądz prowincjał Józef Lasak SAC w dekrecie skierowanym na ręce ks. Kazimierza po zakończeniu pracy w Instytucie. Ksiądz Kazimierz Nowak niezmordowanie czuwał nad działalnością naukową i dydaktyczną ITA, mającą na celu przygotowanie specjalistów apostolstwa w myśl zaleceń Kościoła i apostolskiego charyzmatu św. Wincentego Pallottiego. Starał się również o publikowanie dorobku naukowego profesorów Instytutu, inicjując serie wydawnicze, do których w szczególności należą serie: Powołanie człowieka, Studia Pastoralne oraz Biblioteka Instytutu Apostolstwa. Nie można ponadto pominąć, redagowanego do końca życia przez śp. ks. prof. Eugeniusza Werona Biuletynu teologii laikatu w „Collectanea Theologica”, nad którym pieczę przejęło w tym roku kierownictwo ITA. Decyzją księdza prowincjała ks. dr Kazimierz Nowak SAC piastuje obecnie funkcję dyrektora Archiwum Prowincjalne-go Prowincji Chrystusa Króla.

Trzeciej sesji konferencji i dyskusji po referatach przewodniczył wiceprowincjał Prowincji Chrystusa Króla, ks. prof. Czesław Parzyszek SAC. Referaty wygłosili wybitni znawcy problematyki i najbardziej dostojni - m.in. ze względu na zajmowane stanowiska - prelegenci: ks. prof. Stanisław Dziekoński, dziekan Wydziału Teologicznego UKSW, którego referat brzmiał: Dziedzictwo myśli Jana Pawła II we współczesnym podejściu do wychowania jako prawdziwego apostolstwa oraz członek Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów Naukowych, ks. prof. dr hab. Paweł Góralczyk SAC, który zaprezentował temat: Jana Pawła II apostolat przez media. Zarówno w wygłoszonych referatach, jak i w następującej po nich dyskusji zgodnie podkreślano wyjątkowe znaczenie dziedzictwa myśli Jana Pawła II we współczesnym podejściu do wychowania młodych jako prawdziwego apostolstwa. Licząc na ożywienie apostolatu młodzieżowego, Papież Polak był przekonany, że młodzi stanowią przyszłość i nadzieję narodów i Kościoła. Świadczą o tym wielokrotnie powtarzane słowa: „Wy jesteście przyszłością świata, nadzieją Kościoła, Wy jesteście moją nadzieją”. Należy z całą mocą podkreślić, że to właśnie młodzi z największym optymizmem patrzą w przyszłość i odznaczają się wyjątkową zdolnością dopasowywania się do nowych sytuacji życiowych. Dlatego z nadzieją dążą do lepszego świata, przepojonego „wyobraźnią miłosierdzia”, którą bez trudu dostrzegali w zaskakujących gestach i stylu bycia niepowtarzalnego Papieża przełomu XX i XXI wieku. Na początku trzeciego tysiąclecia młodzi pragną uwidaczniać jego postać całemu światu. Z drugiej strony dziedzictwo myśli Jana Pawła II nakazuje uczynić wszystko, aby się ustrzec przed narastaniem zagrożeń, deformujących sumienia młodych i burzących ład moralny, którego fundamentem jest Dekalog i Ewangelia Chrystusowa. Nieoceniona jest w tej kwestii funkcja nauczyciela, katechety czy wychowawcy, którzy powinni być ludźmi w pełni dojrzałymi, wolnymi od uzależnień, prawymi, szlachetnymi, kompetentnymi, bezwarunkowo oddanymi dobru młodych. Wielkie znaczenie ma w tym podejściu do wychowania apostolat przez media, które - jak podkreślał ks. prof. Paweł Góralczyk - osiągnęły takie znaczenie, że dla wielu są głównym narzędziem informacyjnym i formacyjnym, przewodnikiem i natchnieniem w zachowaniach indywidualnych, rodzinnych i społecznych. Prelegent z całą mocą podkreślał, że w naszej epoce potrzebne jest aktywne i twórcze wykorzystanie mediów przez Kościół, a Episkopat Polski powinien uczynić wszystko, aby media katolickie były dostępne wszystkim wiernym, np. w ogólnopolskim kanale telewizyjnym czy specjalnym programie radiowym. Ksiądz prof. P. Góralczyk otwarcie docenił na gruncie polskim apostolskie zasługi Radia Maryja i Telewizji Trwam, uznając je za najbardziej oddane służbie prawdzie i wolności, które - zgodnie z nauczaniem Jana Pawła II - są ze sobą ściśle powiązane i nabierają stosownej wartości dopiero wówczas, gdy w grę wchodzą informacje religijne ukazywane od wewnątrz, uwzględniające intencję wiary i odwołujące się do misterium, które w niej się kryje, nie ograniczając się do ukazania ich jedynie jako prostego faktu kulturowego. Wszyscy przyznali, iż Kościół zdaje sobie sprawę z tego, że media - właściwie użyte - oddają człowiekowi wielką przysługę, ponieważ przyczyniają się do ubogacenia ducha oraz szerzenia i umacniania królestwa Bożego.

Czwartej sesji konferencji przewodniczył seminaryjny liturgista z Ołtarzewa, ks. dr Alfred Dyr SAC. Tym razem prelegentami byli ks. prof. UKSW dr hab. Roman Karwacki z Siedlec, kierownik katedry teologii dogmatycznej i fundamentalnej Wydziału Teologicznego UKSW, pracujący również w Instytucie Teologicznym w Radomiu, który w formie niemal medytacyjnej wygłosił referat pt. Ad Christum Redemptorem (podstawowy wymiar posługi apostolskiej Jana Pawła II) oraz dyrektor ITA i kierownik Katedry Teologii Pozytywnej, ks. prof. UKSW dr hab. Marian Kowalczyk SAC, który zaprezentował Wpływ pontyfikatu Jana Pawła II na rozkwit apostolstwa świeckich. Referat ks. Karwackiego utwierdził nas w przekonaniu, że podstawowym wymiarem posługi apostolskiej Jana Pawła II było gorące pragnienie - wyrażone już w pierwszej encyklice Redemptor hominis - aby człowiek współczesny w całej prawdzie swego istnienia i bycia osobowego, a zarazem „wspólnotowego” i „społecznego” był świadomy tego wszystkiego, co wydaje się być przeciwne temu, aby „życie ludzkie stawało się coraz bardziej ludzkie”, aby wszystko to, co na to życie się składa, odpowiadało prawdziwej godności człowieka (RH 14). Właśnie dlatego Papież Polak niezmordowanie podkreślał, że drogą Kościoła jest każdy człowiek bez wyjątku, a więc także ten, który jeszcze nie zna Chrystusa i w Niego nie wierzy. Natomiast wyznawcy Chrystusa mają być Jego drogą do drugiego człowieka, drogą, po której ten człowiek pójdzie, aby Chrystusa odnaleźć i z Nim się spotkać, aby w doli i niedoli zdążać ad Christum Redemptorem. Mając to na uwadze, prelegent przytoczył pod koniec referatu słowa Koronki do Miłosierdzia Bożego, a także wezwanie suplikacji: „Święty Boże...”. W tym samym duchu jak najdoskonalszej wierności Chrystusowi miłosiernemu należy pojmować wpływ pontyfikatu Jana Pawła II na rozkwit apostolstwa świeckich, których Błogosławiony nie bez powodu nazwał Christifideles laici. Najbardziej doniosłym wyrazem pojęcia laikat w nauczaniu papieża Wojtyły jest powołanie wszystkich bez wyjątku chrześcijan do tej samej doskonałości w miłości Boga i bliźniego, do której każdy z nich zdąża różnymi drogami, na wiele sposobów działania, obdarzony różnymi rodzajami łaski, sprawując różne funkcje, które - zgodnie z genialną intuicją św. Pawła - rozdziela tylko jeden Duch, jeden Pan i jeden Bóg (por. 1 Kor 12,4-6). Oznacza to, że każdy wierzący, także hierarcha, jest przede wszystkim laikiem, czyli fundamentalnym członkiem Kościoła, podmiotem Kościoła i jego przedmiotem, i do niego zaadresowane jest wszelkie działanie zbawcze Trójcy Świętej. W dyskusji nad referatem księdza Kowalczyka zwrócono uwagę na niedowartościowanie roli kobiet w Kościele, które na płaszczyźnie świętości życia i praktyk religijnych zdecydowanie przewyższająmężczyzn. W konkluzji stwierdzono, że między człowiekiem-mężczyzną i człowiekiem-kobietą istnieje nie tylko równość w człowieczeństwie (osobowy charakter), lecz także równość w możliwości osiągnięcia tego, co jest istotne dla posłannictwa Kościoła. Dotyczy to także doktorantek ITA, które po osiągnięciu stopnia naukowego doktora teologii na ogół nie mają szans na zatrudnienie na uczelniach teologicznych, a tym samym na dalszą karierę naukową.

Pracowity dzień sympozjum zakończyła, świetnie przygotowana przez alumnów WSD w Ołtarzewie, Wieczornica godziny 21.37, w której obok Jana Pawła II, z okazji 5. rocznicy odejścia do domu Ojca, wspominano Św. Wincentego Pallot-tiego, który właśnie 21 kwietnia 1795 roku przyszedł na świat. Błogosławiony Jan Paweł II, przemawiając do rodziny pallotyńskiej w 1986 roku, wyraził się w ten sposób: „Utwierdzajcie się dalej w tym zobowiązaniu, aby to, co w duchu proroczym zapowiedział Wincenty Pallotti i co autorytatywnie potwierdził Sobór Watykański II stało się szczęsną rzeczywistością i by wszyscy chrześcijanie byli autentycznie apostołami Chrystusa w Kościele i świecie!”. Po zakończeniu Wieczornicy nikt nie miał wątpliwości, że zarówno św. Wincenty Pallotti, jak i błogosławiony Jan Paweł II, mimo różnicy epok, w pełni zasługują na miano wielkich apostołów Rzymu, pragnących zebrać u „Piotra wrót rozdarte waśnią kraje”. Szeroką informację o relacjach Jana Pawła II z pallotynami można znaleźć w artykule pt. Święty Wincenty Pallotti i jego dzieło w przemówieniach Jana Pawła II do rodziny pallotyńskiej.

Drugi dzień konferencji rozpoczęła Msza św. koncelebrowana pod przewodnictwem wyższych przełożonych obu polskich Prowincji Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego. Mszy Św., w której w sposób szczególny polecaliśmy miłosierdziu Bożemu zmarłego tragicznie Rektora UKSW w dniu Jego pogrzebu, a także pozostałe ofiary tragedii smoleńskiej z Parą prezydencką na czele. Głównym celebransem był ks. wiceprowincjał Czesław Parzyszek SAC z Warszawy, a wykładowca Pisma Świętego w Ołtarzewskim WSD i wiceprowincjał ks. Lesław Gwarek SAC z Poznania wygłosił, ściśle opartą na tekstach biblijnych, a równocześnie doskonale współgrającą z tematyką sympozjum homilię.

Główny referat odnosił się do programu pontyfikatu błogosławionego Jana Pawła II. Referat ten miał wygłosić śp. ks. prof. Lucjan Balter, który sprecyzował również jego tytuł: Miłosierdzie Boże jako myśl przewodnia pontyfikatu Jana Pawła II. Zmarły Profesor był przekonany, że Jan Paweł II przez wszystkie lata pontyfikatu dźwigał ciężar swej misji, której na imię było: „Bóg bogaty w miłosierdzie”. Ta wielka i niezwykle trudna misja przygniatała go aż do ostatniej pielgrzymki do Polski. Kiedy więc wreszcie 17 sierpnia 2002 roku w Krakowie, czyniąc tym samym to swoje umiłowane miasto stolicą Kościoła, poświęcił świat miłosierdziu Bożemu, ten olbrzymi ciężar spadł mu w końcu z pochylonych pleców i w Kalwarii Zebrzydowskiej pozwolił 19 sierpnia powiedzieć oficjalnie Maryi: „Wykonało się!”. Papież wyraził to znamiennymi dla siebie i swojego posługiwania apostolskiego słowami: „Tobie oddaję wszystkie owoce mego życia i posługi; Tobie zawierzam losy Kościoła; Tobie polecam mój naród, Tobie ufam i Tobie raz jeszcze wyznaję: Totus Tuus, Maria! Totus Tuus. Amen”.

Po krótkiej informacji księdza rektora i proboszcza Jana Latonia SAC, kustosza, Archidiecezjalnego Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Ożarowie Mazowieckim o otwartości całej wspólnoty na przyjęcie pielgrzymów i sprawowanych w sanktuarium nabożeństwach, wszystkie powyższe myśli zmarłego Współbrata, a zarazem osobistego przyjaciela i współpracownika, przywołał wieloletni rektor i ojciec duchowny naszego seminarium, a także profesor różnych przedmiotów filozoficznych i teologii apostolstwa, ks. dr Roman Forycki SAC, wygłaszając zaplanowany referat niejako w zastępstwie zmarłego Współbrata, z którym organizował sympozja, uzasadniające poprawność teologiczną kultu miłosierdzia Bożego według objawień św. Faustyny Kowalskiej. Prelegent mocno podkreślił, że Jana Pawła II ujęcie miłosierdzia Bożego cechuje szczególne bogactwo, a nawet oryginalność i nowość w stosunku do nauki Kościoła sprzed jego pontyfikatu. Ksiądz R. Forycki zwrócił uwagę, że nauka Jana Pawła II nie tylko potwierdza całą tradycję Kościoła w spojrzeniu na rolę i znaczenie miłosierdzia Bożego w życiu Kościoła, nie tylko podkreśla znaczenie tego miłosierdzia dla całego świata, nie tylko ukazuje podkreślane przez Tradycję przejawy tego miłosierdzia oraz potrzebę odpowiedzi na to miłosierdzie w różnego rodzaju postawach i działaniach człowieka, ale także wykazuje daleko idące zgłębianie samej prawdy o miłosierdziu Bożym. Według Jana Pawła II miłosierdzie jest podstawową tajemnicą Boga, która rozjaśnia wszystkie inne tajemnice Boże. I można powiedzieć analogicznie, że w człowieku miłosierdzie weryfikuje wszystkie jego cnoty i przymioty. Takie uzasadnienie zaproponowanego przez śp. prof. Baltera tytułu referatu zaakceptowali wszyscy uczestnicy dyskusji, którzy zgodnie podkreślali, że słuszne jest stwierdzenie o. Romana Foryckiego, iż każdy dokument Jana Pawła II traktuje o miłosierdziu Bożym, nawet jeśli wprost nie przywołuje tego pojęcia, co wymownie poświadcza trzecia z kolei encyklika pontyfikatu Laborem exercens, w której Ojciec Święty w duchu miłosierdzia dobitnie stwierdza, iż to „praca jest dla człowieka”, a nie „człowiek dla pracy” (nr 6). To samo można powiedzieć o całym nauczaniu Papieża Polaka, który - spełniając co do joty program swojego pontyfikatu - Bogu jako miłosiernemu Ojcu zawierzył losy świata i każdego człowieka, prosząc, aby w Nim, Trójjedynym Bogu wszyscy mieszkańcy ziemi odnajdywali zawsze źródło nadziei.

Ostatnią część konferencji stanowiła dyskusja panelowa na temat: Inspiracje Jana Pawła II na Rok Kapłański. Dyskusji, która - ze względu na rozległość problematyki poszczególnych wystąpień (każde z nich mogłoby bez cienia wątpliwości stanowić przedmiot całej dyskusji) - de facto przerodziła się w kilkunasto-minutowe wprowadzenia do popołudniowej pracy w grupach, przewodniczył ks. mgr Grzegorz Marczuk SAC. Omówiono kolejno następujące zagadnienia: Rola ośrodków duszpasterstwa powołań (ks. mgr lic. Artur Manelski SAC, dyrektor Ośrodka Duszpasterstwa Powołań Prowincji Chrystusa Króla „Apostoł”); Wyzwania roku propedeutycznego (lub nowicjatu) i formacji seminaryjnej w kontekście współczesnych zagrożeń — szczególnie kryzysu rodziny (ks. mgr Grzegorz Marczuk SAC, prefekt alumnów, moderator praktyk duszpasterskich i radca domowy w Ołtarzewie); Formacja muzyczno-liturgiczna (ks. dr Dariusz Smolarek SAC, adiunkt muzykologii KUL, wykładowca muzyki kościelnej i prowadzący ćwiczenia z emisji głosu w pallotyńskim WSD); Kapłańska posługa głoszenia słowa (ks. dr Krzysztof Marczyński SAC, adiunkt Instytutu Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa UKSW, wykładowca homiletyki i środków społecznego przekazu w seminarium pallotyńskim); Szafarstwo sakramentalne kapłana (ks. dr Alfred Dyr SAC, wykładowca liturgiki i seminaryjny liturgista w Ołtarzewie, wykładowca w Prymasowskim Instytucie Życia Wewnętrznego oraz we franciszkańskim WSD w Łodzi-Łagiewnikach); Duszpasterski charyzmat kapłana (ks. mgr lic. Krzysztof Ziółkowski, doktorant ITA, kapłan diecezji warszawsko-praskiej i dyrektor „Caritas” tejże diecezji); Problem wierności kapłańskiej i porzucenia drogi powołania (ks. Marian Kowalczyk SAC).

Dopełnieniem powyższych przedłożeń była praca w grupach dyskusyjnych, której przewodniczyli poszczególni prelegenci. Przewodniczący grup z satysfakcją poświadczali, że ci uczestnicy konferencji, którzy mimo niesprzyjającego czasu i pewnego znużenia wielogodzinnym uczestnictwem w obradach, wzięli udział w dyskusji, okazywali żywe zainteresowanie tematyką a przede wszystkim każdy z nich mógł się swobodnie wypowiedzieć, co nie było możliwe w zaledwie piętnastominutowej okazji do zabrania głosu po wygłoszonych referatach. Każda grupa wybrała sekretarza, który podczas sprawozdania na sesji plenarnej złożył zaledwie kilkuminutowe, ale w każdym przypadku swoiste i wysoce intrygujące relacje (patrząc na zebranych na sali można było odnieść wrażenie, że - gdyby nie ograniczono czasu wystąpień i pozwolono się wypowiedzieć wszystkim chętnym - ostatnie spotkanie mogłoby przybrać charakter „rozmów niedokończonych i potrwać do komplety, konferencja zaś została zaplanowana tylko do nieszporów. Mimo nieodzownego przestrzegania limitów czasu, z kilkuminutowych zaledwie relacji sekretarzy jednoznacznie wynikało, że Rok Kapłański przynosi błogosławione owoce i wszyscy gorąco pragną aby wierność Chrystusa stawała się w sposób coraz bardziej uchwytny wiernością kapłana, co - zgodnie ze słowami Benedykta XVI - oznacza, że każdy kapłan powinien być gotowy, na wzór Chrystusa, zawsze i wszędzie „stać przed Panem i Jemu służyć”.

Podsumowując konferencję, piszący te słowa, jako odpowiedzialny za owocny przebieg Dni Pallottiego AD 2010, przywołał najpierw homilię kard. Josepha Ratzingera na rozpoczęcie konklawe po śmierci Jana Pawła II, w której obecny papież podkreślił, że miłosierdzie Boże nie może w żadnej mierze oznaczać banalizacji zła. Banalizacja zła może bowiem prowadzić do jednego z przejawów grzechu przeciw Duchowi Świętemu, czyli zuchwałego grzeszenia w nadziei na miłosierdzie Boże. Nie trzeba dodawać, że grzech taki jest niczym innym jak grzechem zatwardziałości serca, która przywołuje dzień pomsty naszego Boga (por. Iz 61,2). Słowa te wypowiedział kard. Joseph Ratzinger w homilii przed rozpoczęciem konklawe, podczas którego został wybrany na bezpośredniego następcę Jana Pawła II. Tragedia z 10 kwietnia nakazała na nowo pytać: Czy nie był to dzień pomsty dla Polaków? Ale dalsze słowa cytowanej homilii obecnego Papieża wlały w serca otuchę: „Dzień pomsty i rok łaski spotykają się w tajemnicy paschalnej, w Chrystusie umarłym i zmartwychwstałym. Taka jest Boża pomsta: On sam, w osobie swego Syna, cierpi za nas. Im bardziej dotyka nas miłosierdzie Pana, tym bardziej łączymy się z Jego cierpieniem - stajemy się gotowi dopełnić w naszym ciele «braki udręk Chrystusa» (Kol 1,24)”. W modlitewnej ciszy wszyscy obecni podzielali przekonanie, że ci, którzy - jak pięć lat temu błogosławiony Jan Paweł II - odeszli do domu Ojca dopełnili w swoim ciele „braki udręk Chrystusa” dla dobra narodu polskiego, zawsze wiernego Bogu, krzyżowi, Ewangelii, Kościołowi i jego pasterzom. Pisząc to sprawozdanie w dniu Ogólnopolskiej Pielgrzymki Całego Duchowieństwa na Jasną Górę, myśl tę wypada skierować do papieża Benedykta XVI, którego wraz z nieodżałowanej pamięci prezydentem Lechem Kaczyńskim (słowami Jego ostatniego listu podpisanego nocą przed odlotem do Katynia) oraz Episkopatem Polski zapewniamy o naszej wierności, o naszej solidarności w obliczu krzywdzących ataków, z jakimi się spotyka. Nie można pozostać obojętnym wobec słów kard. Stanisława Dziwisza, który na zakończenie uroczystej Eucharystii pod szczytem jasnogórskim, sprawowanej 1 maja 2010 r. powiedział, że „podważanie osobistego autorytetu papieża Benedykta XVI, a także autorytetu Kościoła, jest wysoce niesprawiedliwe i nosi rysy prześladowania”.

Zgodnie z założeniami organizatorów głosy w dyskusji, jak również rodzące się podczas uczestnictwa w sympozjum refleksje, można było przesłać w formie artykułów, które zostały zamieszczone w niniejszej publikacji. Dla przejrzystości wielorakiej problematyki, została ona podzielona na trzy części: w pierwszej części są opublikowane artykuły odnoszące się do głównych dokumentów papieskich, które stanowią program pontyfikatu Jana Pawła II, tematyka drugiej części odnosi się do apostolatu poszczególnych wspólnot ludu Bożego, a część trzecia przedstawia inspiracje Jana Pawła II na Rok Kapłański.

Przekazując kolejną książkę, wydaną w ramach serii wydawniczej Instytutu Teologii Apostolstwa, żywimy nadzieję, że posłuży ona czytelnikom w zgłębianiu nauczania Papieża Polaka, wywierając zbawienny wpływ na pogłębienie naszej wiary i apostolskiej aktywności w Kościele i świecie. Dziękujemy Boże, że w Niedzielę Miłosierdzia Bożego, spełniły się słowa dziekana Kolegium Kardynalskiego, który stwierdził między innymi, że „sługa Boży Jan Paweł II przeżył życie w świętości, wcielając w życie cnoty teologalne i kardynalne, które winny charakteryzować życia każdego chrześcijanina tak jak i każdego kapłana, a w stopniu najwyższym papieża”. Nawiązując do tych słów, kardynał Angelo Sodano podkreślił, że przekonały go o tym lata spędzone u boku Jana Pawła II, a więc w pełni popiera proces beatyfikacyjny. Takie przekonanie żywi każdy, kto zadał sobie nieco trudu, aby zapoznać się z życiem i dziełem apostolskim już dziś Błogosławionego, włączając się tym samym w modlitwę Kościoła o jego kanonizację.

Ks. dr hab. Marian Kowalczyk SAC, prof. UKSW
Dyrektor ITA